SAMPAŞ Holding ile İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Akıllı Kentler İnovasyon Merkezi’ni (AKİM) hayata geçirerek, geleceğin kent yaşamının tasarlanması, kentlerin sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde gelişmesi için birlikte çalışmaya başladı.
SAMPAŞ Holding ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) dijital ikizler aracılığıyla akıllı şehirler yaratma vizyonu kapsamında Akıllı Kentler İnovasyon Merkezi’ni (AKİM) hayata geçirdiler. İTÜ ve SAMPAŞ Holding’in bu çalışma kapsamındaki ilk adımı, İTÜ Ayazağa Kampüsü’nün dijital ikizini oluşturmak oldu. Bu birliktelik kapsamında, akıllı şehirler ile ilgili yurt içi ve yurt dışı ticari iş birlikleri geliştiriliyor. Projeyi ve süreci İTÜ adına proje yöneticisi olan Geomatik Mühendisliği bölümü öğretim üyesi, aynı zamanda “İTÜ Ulusal Coğrafi Bilgi Teknolojileri ve İnovasyon Uygulama-Araştırma Merkez Müdürü Prof. Dr. Tahsin Yomralıoğlu ile konuştuk.
Geleceğin insanı merkeze alan şehirlerini tasarlayacak olan mühendislerin yetiştirilmesi amacıyla SAMPAŞ Holding ve İTÜ’nün yaptığı ortak çalışma son derece önemli. Ne zaman başladı iş birliği? Ne amaçlanıyor?
Türkiye’nin en önemli teknoloji şirketlerinden biri olan SAMPAŞ Holding ile yaptığımız bu özel iş birliği 2023 yılı itibariyle başladı. Yapılacak çalışmalar kapsamında öğrencilerin ve araştırmacıların kullanımı için SAMPAŞ Holding’in “Akıllı Kent Yönetim ve İnovasyon Merkezi” (AKİM) ve “Dijital İkiz Yazılım Platformu” da İTÜ’nün kullanımına sunulacak. Bu sayede geleceğin kentlerini bilim ve teknoloji temelli olarak tasarlayıp geliştirilecek ve Ar-Ge esaslı olarak akıllı şehirlere ilişkin inovatif çözümler üreteceğiz. Her geçen gün hızlı nüfus artışlarıyla yönetimi zorlaşan şehirlerin bilgi teknolojilerine dayalı olarak idaresi kaçınılmaz bir hal aldı. Ancak tüm bunların sürdürülebilirlik kavramı içerisinde altyapıdan üstyapıya insan odaklı olarak çok daha dinamik bir şekilde yönetilmesi gerekiyor. Artık şehirlerde karar vericileriler ve bireyler için en küçük bir bilgi dahi çok önemli. Bu noktada bilgi teknolojilerine ihtiyaç da gün geçtikçe artıyor. Ayrıca bu proje üniversite-sanayi iş birliği için de çok özel bir örnek teşkil edecek.
AKİM bünyesindeki ilk çalışma hangisi? Bundan sonra neler planlanıyor?
SAMPAŞ Holding ile gerçekleştirdiğimiz bu çalışma kapsamındaki ilk adım İTÜ Ayazağa Kampüsü’nün dijital ikizini oluşturmak oldu. Türkiye’nin ilk dijital ikiz tabanlı akıllı kampüs projesi olan çalışma, SAMPAŞ Holding ve İTÜ’nün akıllı şehirler ve dijital ikizler odaklı araştırmalar yürütmesine, öğretim üyeleri, lisans ve lisansüstü öğrencilerin ortak bilimsel çalışmalar planlamasına, uygulamasına ve geleceğin insanı merkeze alan şehirlerini tasarlayacak olan mühendislerin yetiştirilmesi olanak sağlayacak.
Dijital ikiz teknolojileriyle ilgili olarak dünyada ne gibi çalışmalar yapılıyor?
Küresel olarak her hafta 3 milyon kişi şehirlere taşınıyor. Birleşmiş Milletler’in tahminlerine göre 2050 yılında dünya nüfusunun yüzde 68’i şehirlerde yaşayacak. Bu da şehirlerde 2,5 milyar daha fazla insanın yaşayacağı anlamına geliyor. 2027’de akıllı şehir pazarının 1 trilyon doları geçeceği tahmin edilmektedir. Bilhassa Asya ülkelerinde bu alanda önemli yatırım ve çalışmalar olduğunu görüyoruz. Örneğin şu anda İngiltere, ülkenin dijital ikizini oluşturmak için 600 milyar pound bütçe ayırmış durumda. Tüm dünyanın gözünü çevirdiği bu alanda ülke olarak bizim de yer almamız gerekiyor. Bunun da yolu bilgi teknolojilerini geliştirmekten geçiyor.
Yurtdışında dijital ikiz çalışmalarında böyle üniversite-özel sektör uygulama örnekleri var mı? Varsa hangileri?
Üniversitelerin akıllı şehirler üzerine muhtelif çalışmaları mevcut elbette. Ancak şu anda bizim oluşturduğumuz vizyon ve içerikte çok bileşenli uygulamalı bir proje olduğu söylenemez. Dünya üniversiteleri daha çok lisansüstü düzeydeki eğitim programlarıyla bu sektöre katkı vermeye çalışıyor. Bu konuda da çalışmalarımız var. Dünyada hızla büyüyen akıllı şehirler alanında hayata geçirdiğimiz bu projenin üniversite-sanayi iş birliği için de çok özel bir örnek teşkil edeceğine inanıyoruz. Kartopu gibi büyüyecek bir alandan söz ediyoruz. Dijital ikiz çalışmalarının bu tarz iş birlikleriyle hızlıca gelişeceğine inanıyoruz.
